Điểm cốt lõi kỹ thuật: Môi chất lỏng không thể nén được. Khi dịch lỏng tràn vào buồng nén trục vít, áp suất thủy lực tức thời tăng vọt lên hàng chục lần, có thể phá hủy gối đỡ trục bi, làm gãy vỡ trục vít hoặc gây nổ vỡ nắp xy lanh máy nén trong tích tắc.
1. Nguyên Nhân Gốc Rễ Khiến Máy Nén Bị Ngập Dịch
Trong chu trình nhiệt động lực học, máy nén chỉ được phép hút hơi môi chất quá nhiệt. Hiện tượng ngập dịch xảy ra chủ yếu do các nguyên nhân kỹ thuật sau:
- Van tiết lưu mở quá lớn hoặc bị kẹt ty van, khiến lượng môi chất lỏng cấp vào dàn bay hơi vượt quá khả năng bốc hơi.:Van tiết lưu mở quá lớn hoặc bị kẹt ty van, khiến lượng môi chất lỏng cấp vào dàn bay hơi vượt quá khả năng bốc hơi.
- Dàn lạnh bị bám tuyết quá dày hoặc quạt dàn lạnh ngưng hoạt động, làm giảm mạnh hệ số trao đổi nhiệt khiến môi chất không thể sôi hóa hơi hoàn toàn.:Dàn lạnh bị bám tuyết quá dày hoặc quạt dàn lạnh ngưng hoạt động, làm giảm mạnh hệ số trao đổi nhiệt khiến môi chất không thể sôi hóa hơi hoàn toàn.
- Bình tách lỏng quá tải hoặc bơm dịch hồi về máy nén gặp sự cố rơ le mức dịch.:Bình tách lỏng quá tải hoặc bơm dịch hồi về máy nén gặp sự cố rơ le mức dịch.
- Khởi động máy nén quá nhanh khi chưa sấy nóng cacte dầu, làm sôi dầu hòa tan môi chất lỏng.:Khởi động máy nén quá nhanh khi chưa sấy nóng cacte dầu, làm sôi dầu hòa tan môi chất lỏng.
2. Dấu Hiệu Nhận Biết Sớm Trước Khi Xảy Ra Sự Cố Phá Hủy
Kỹ sư vận hành hệ thống lạnh cần chú ý các cảnh báo trực quan và thông số áp suất:
- Băng tuyết bám dày bất thường dọc theo đường ống hút và lan nhanh về thân cacte máy nén.:Băng tuyết bám dày bất thường dọc theo đường ống hút và lan nhanh về thân cacte máy nén.
- Kính quan sát dầu bị sủi bọt trắng xóa (môi chất lỏng sôi lẫn trong dầu bôi trơn).:Kính quan sát dầu bị sủi bọt trắng xóa (môi chất lỏng sôi lẫn trong dầu bôi trơn).
- Áp suất dầu giảm đột ngột dưới mức an toàn (do độ nhớt của dầu bôi trơn bị pha loãng).:Áp suất dầu giảm đột ngột dưới mức an toàn (do độ nhớt của dầu bôi trơn bị pha loãng).
- Tiếng gõ kim loại đanh và rung lắc mạnh bất thường phát ra từ buồng nén.:Tiếng gõ kim loại đanh và rung lắc mạnh bất thường phát ra từ buồng nén.
3. Quy Trình 5 Bước Xử Lý Khẩn Cấp Cứu Hộ Máy Nén
Khi phát hiện các dấu hiệu trên, đội ngũ kỹ thuật phải thực hiện ngay quy trình cô lập sau:
- Bước 1: Giảm tải máy nén về mức 0% (Unload) hoặc đóng bớt van chặn đường hút (Suction stop valve) bằng tay.
- Bước 2: Đóng ngay van cấp dịch cho dàn lạnh bị sự cố để chặn dòng môi chất lỏng tiếp tục tràn về.
- Bước 3: Khởi động hệ thống sấy nóng dầu bôi trơn để tách hơi gas ra khỏi cacte máy nén.
- Bước 4: Theo dõi kính thăm dầu cho đến khi bọt khí tan hết và áp suất dầu bôi trơn ổn định trở lại.
- Bước 5: Từ từ mở lại van hút khi nhiệt độ đường hút đã có độ quá nhiệt an toàn (Superheat >= 5°C).
Hỏi Đáp Kỹ Thuật Thường Gặp
1. Tân Long có giải pháp gì để ngăn ngừa 100% rủi ro ngập dịch cho kho lạnh?
Tân Long luôn trang bị cụm bình tách lỏng cưỡng bức dung tích lớn, trạm van phao điện từ ngắt cấp dịch tự động và rơ le quá áp bảo vệ máy nén 3 cấp.
2. Khi máy nén phát ra tiếng gõ kim loại do ngập dịch, có nên ngắt điện aptomat ngay lập tức không?
Cần bấm nút Dừng Khẩn Cấp (Emergency Stop) ngay lập tức để cắt nguồn động cơ, sau đó đóng van hút và van đẩy để cô lập máy nén kiểm tra mức độ hư hại.
